وقتی دوربین را بالا میآورید و کودک منتظر است، معمولاً یک سوال ساده ذهن هر دو طرف را درگیر میکند: حالا چیکار کنیم؟ ژست عکاسی کودک لازم نیست پیچیده باشد و اصلاً به معنای حالت ثابت و ساختگی هم نیست؛ عکاسی کودک بدون ژست یعنی چند تکنیک ساده و امتحانشده که کودک را بهجای «نگهداشتن یک حالت»، به سمت یک حرکت طبیعی هدایت میکند.
اول یک عکس امن، بعد خلاقیت
یک عادت خوب حرفهای این است که همیشه اول یک قاب ساده و «امن» بگیرید؛ کودک روبهروی دوربین، نگاه به لنز، یک لبخند معمولی. همین یک عکس تضمین میکند که حداقل یک قاب خوب و قابلاستفاده دارید. بعد از آن، خیالتان راحت است که میتوانید امتحان و ریسک کنید؛ اگر ایده بعدی جواب نداد، مشکلی نیست، چون از قبل یک عکس مطمئن دارید.
نشستن راحت؛ چهارزانو یا حالت فیل
وقتی کودک روی زمین مینشیند، دو حالت معمولاً بهترین جواب را میدهند: نشستن چهارزانو (که بچهها خودشان به آن «دو زانو رو هم» میگویند)، یا نشستن با کف پاهای بههمچسبیده و زانوهای باز به بیرون (شبیه حالت نشستن فیل). هر دو حالت برای بدنهای پرجنبوجوش راحتترند و کودک را مجبور نمیکنند در یک حالت ثابت و ناراحت بماند.
دستها کجا باشند؟
حتی بزرگسالان هم معمولاً نمیدانند جلوی دوربین با دستهایشان چه کنند؛ برای کودکان این مشکل بیشتر هم هست. یک ترفند ساده این است که بپرسید «جیبهات کجاست؟ پیداشون کن»؛ همین سوال، دستها را بهطور طبیعی به سمت جیب یا کمر هدایت میکند. ترفند دیگر این است که یک وسیله کوچک (نه لزوماً اسباببازی بزرگ، فقط یک برگ، یک مداد، یک سنگریزه) به دستش بدهید؛ همین کافی است تا دستها مشغول و طبیعی به نظر برسند.
وقتی کودک خجالتی است یا نگاهش پایین میافتد
گفتن «سرت رو بالا بگیر» معمولاً جواب نمیدهد و حتی میتواند کودک را خجالتیتر هم بکند. بهجایش، یک سوال یا موضوع جالب مطرح کنید که طبیعتاً نگاهش را بالا میآورد؛ مثلاً از او بخواهید چیزی را که روی سقف یا بالای سرش میبیند توصیف کند. برای کودکانی که اصلاً تمایلی به نگاهکردن به دوربین ندارند، اصراری هم لازم نیست؛ همانطور که در فلسفه عکاسی مستند ما هم مهم است، خیلی از بهترین قابها وقتی گرفته میشوند که کودک اصلاً به دوربین نگاه نمیکند.
حرکت بهجای ایستادن ثابت
یکی از سادهترین راهها برای فرار از حالت ایستاده و خشک، دادن یک دستور حرکتی است؛ مثلاً از کودک بخواهید یک مسیر کوتاه را بدود، برود و برگردد. چون تمرکزش روی دویدن است نه روی «ژستگرفتن»، حالت بدن و حتی حالت چهرهاش کاملاً طبیعی میماند. همین تکنیک برای پریدن، چرخیدن یا حتی راهرفتن آهسته هم جواب میدهد؛ هرچه کودک بیشتر درگیر خودِ حرکت باشد، کمتر به دوربین فکر میکند.
صدا زدن از پشت سر
وقتی کودک در حال دور شدن یا راهرفتن است، اسمش را صدا بزنید؛ اکثر بچهها بهطور طبیعی سرشان را به سمت صدا برمیگردانند، و همین چرخش کوچک، یک قاب ساده و دلنشین میسازد. اگر میخواهید خنده واقعی هم بگیرید، بهجای اسم، یک کلمه خندهدار یا غیرمنتظره بگویید.
تکیه دادن؛ یک ژست ساده برای هر سنی
یکی از سادهترین حالتهایی که تقریباً برای هر سنی جواب میدهد، تکیهدادن به یک سطح صاف است؛ دیوار، درخت، یا حتی لبه یک مبل. کافی است کودک پشتش یا پهلویش را به آن سطح تکیه بدهد و کمی سرش را به سمت دوربین بچرخاند. این حالت بهطور طبیعی راحت بهنظر میرسد و نیازی به توضیح پیچیده ندارد.
نکته مشترک همه این تکنیکها این است که هیچکدام کودک را مجبور به نگهداشتن یک حالت ثابت و ناراحت نمیکنند؛ برای ایدههای بیشتر درباره فعالیتها و سناریوهای کامل، ایدههای ساده عکاسی کودک در خانه را هم بخوانید.
اگر میخواهید ببینید این تکنیکها در یک جلسه واقعی چه نتیجهای میدهند، میتوانید نمونهکارهای بیشتری ببینید و در صورت تمایل با ما در تماس باشید.